منو اصلی

پشتیبانی

مسعوددرخشی-09373933582
pwd2020@yahoo.com

منابع

  • جام جم آنلاین

  • باشگاه خبرنگاران جوان

  • سرویس خبرگزاری مهر

  • پایگاه خبری تحلیلی فرارو

  • پایگاه اطلاع رسانی راسخون

  • پایگاه خبری تحلیلی هم صدا

  • سرویس خبرگزاری فارس نیوز

  • پایگاه خبری تحلیلی جهان نیوز

محل تبليغات شما

شهرهاي زيرزميني هنر معماري اجداد ايراني

شهرهاي زيرزميني هنر معماري اجداد ايراني
شهرهاي زيرزميني هنر معماري اجداد ايراني
نويسنده : مهندس حسين رحمتيان
کارشناس مديريت جهانگردي



آنچه به نام شهرهاي زيرزميني در جهان معروف هستند در واقع ساختارهاي متراکم و پيچيده و گسترده اي چون دالان هاي باريک تو در تو و اتاق هايي با ابعاد کوچک است .
در بعضي از اين شهرها علاوه بر موارد فوق معبد و محل تدفين در دل زمين ايجاد شده است .
شهرهاي زيرزميني که جنبه ي پناهگاهي دارند به دو شکل ايجاد شده اند يا در بيرون از شهرها و در دل تپه هاي طبيعي و يا در زير شهرهاي مسکوني تا عمق حتي 50 متري از سطح زمين ايجاد شده اند . فلسفه وجودي اين شهرها ، ضعف امکانات دفاعي چون قرار گرفتن در يک موقعيت طبيعي خاص ( دشت ) ، نبود برج و بارويي محکم ، تعداد کم جمعيت و زندگي کشاورزي بوده است . وسعت اين شهرها در زير زمين به علت حفاظت از جان و مال در مواقع ناامني زياد بوده و در دو سطح افقي و عمودي گسترش يافته اند .
شهر زيرزميني نوش آباد شهري سه طبقه است که طبقه ي اول آن در عمق 3 متري و طبقه ي سوم آن در عمق 16 متري از سطح زمين ساخته شده است . تمام فضاهاي آن به وسيله ي حفاري هاي ظريف و دقيق در زيرزمين ايجاد شده و شامل دالان هايي با ارتفاع 180 و در برخي نقاط 90 سانتي متر با عرض هاي متفاوت است که در دو طرف آنها اتاق هايي با ابعاد مختلف ايجاد شده است که انتهاي راهروها با چاهک هايي به طبقه راهرو بعدي متصل مي شود .
اين شهر زيرزميني در محل به «اويي » معروف است . اويي همان آهاي در لهجه ي کاشاني است . هنگام کندن شهر زيرزميني وقتي سطل پر از خاک مي شده مقني مي گفته « اوي » و از آنجا که مسير طولاني بوده شاگرد به محض شنيدن اوي سطل خاک را بالا مي کشيده است که اين وجه تسميه توسط کارشناسان تاريخ و مردم شناسان مطالعه و تدوين شده است .
دو عامل را در ساخت شهر زيرزميني دخيل مي دانند : اول اينکه بر اساس مدارک تاريخي منطقه کاشان و شهرهاي اطراف آن از ديرباز مورد حمله و يورش اقوام مختلفي قرار گرفته به طوري که از آن به عنوان يک منطقه ي ناامن ياد شده و به همين علت ساکنان نوش آباد براي حفاظت از جان خود و در امان بودن از حملات و يورش سلسله سلجوقيه و مغول ها اين شهر بزرگ را ساخته اند . علت دوم گرماي زياد شهرنوش آباد است که باعث ساخت چنين شهري شده و مردم تابستان ها از گرماي زياد فرار کرده و به طبقات زيرين منازل خود مي رفته اند که البته عامل اول در ساخت چنين شهري موثق تر است و ممکن است در دوره هاي بعدي جهت زندگي تابستانه استفاده شده باشد .
طبقات مختلف اين شهر به وسيله ي کانال هاي عمودي و افقي به هم مرتبط مي شوند و در کنار اين کانال ها ( عمودي ) سنگ هاي بزرگ شبيه سنگ آسياب وجود دارد که به هنگام پناه بردن به طبقات پايين تر دهانه اين کانال يا چاه ها با اين سنگ بسته مي شد .
سيستم تهويه شهر زيرزميني نوش آباد از طريق کانال هايي بوده که در طبقه ي اول رو به سطح زمين ايجاد شده اند . چاه هاي مرتبط طبقات ، علاوه بر عملکرد عبور و مرور باعث جريان يافتن هوا در طبقات پايين تر مي شده است . اين عمل در مورد چاه هاي قنات نيز مصداق دارد . روشنايي اين فضاها توسط پيه سوزهاي سفالي بوده و روغن آنها احتمالاً از دو عصار خانه تاريخي موجود در نوش آباد تهيه مي شده است . در واقع ناامني و پناه گرفتن در زيرزمين آب مصرفي اهالي از پاياب ها و قنات تامين مي شده است .
علاوه بر پاياب ها مسيراويي ها به گونه اي بوده که در بعضي از قسمت ها به مسير قنات مرتبط مي شد . در اين بخش فضاهاي متعدد از طبقات بالا و پايين توسط يک ورودي به قنات راه مي يافت . مسير دسترسي به آب پاياب يا قنات از طريق پله هاي ايجاد شده در دل زمين است . با توجه به خصوصيات بارز معماري زيرزميني بايد گفت که به وجود آورندگان اين معماري ، مقني هايي بودند که علاوه بر مهارت در کار کندن ، آگاه به مسير قنات ها در زير شهر بوده اند .
شواهد باستان شناسي مشخص مي کند که اين شهر زيرزميني از 100 سال گذشته تاکنون بلااستفاده باقي مانده است و به همين علت در اين سالها فاضلاب منازل بخش هايي از اين اثر تاريخي را تخريب کرده است و از طرف ديگر سيل نوش آباد وارد اين مجموعه شده و تا ارتفاعي از آن با رسوبات سيل پر شده است . البته باستان شناسان بعد از سه فصل موفقيت آميز بالاخره توانستند دو نقطه از شهر زيرزميني را بازگشايي نمايند . فضاي نخست حدوداً 200 متر در ضلع شرقي شهر و فضاي دوم در مرکز شهر است که به طول 400 متر آزادسازي و معابر هر دو فضا نيز با حفر تونل بازگشايي شده و هم اکنون آماده بازديد هستند .
باستان شناسان در فصل نخست کاوش خود توانستند قطعات سفالين و دوپي سوز را که براي روشن کردن فضاها بوده کشف کنند . سفال هاي يافت شده مربوط به دوران باستاني تا دوران اسلامي و صفويه است . بررسي ها نشان مي دهد که اين اثر تاريخي در دوره ساساني کنده شده و استفاده از آن در دوران اسلامي گسترش يافته و تا دوره ي صفويه هم الحاقاتي داشته است . تاکنون در محوطه هاي باستاني کشور معماري دست کن با اين وسعت و عظمت يافت نشده است و از آثار مشابه مي توان از غار رئيس نياسر نام برد که در دوره ي اشکانيان کنده شده و فقط 1200 متر طول آن مي باشد . با اين تفاوت که از درون غار رئيس بايد خميده و گاهي خزيده عبور کرد اما در شهرزميني افراد با قد متوسط به راحتي مي توانند تردد نمايند . اين سازه معماري مي تواند در سطح جهان منحصر به فرد باشد و مورد توجه بسياري از گردشگران داخلي و خارجي قرار گيرد .
زهرا ساروخاني سرپرست سرفصل کاوش در شهر زيرزميني نوش آباد تنها عامل تخريب فضاي اين شهر را فاضلاب هاي شهري مي داند ، زيرا مردم محدوده شهر زيرزميني نوش آباد براي ايجاد چاه فاضلاب ، فضاهايي را انتخاب کرده اند که به زيرزمين باز مي باشند و شکل پر شده ي چاه ها را نداشته باشند .
کارشناسان معتقدند براي انجام فعاليت هاي آينده باستان شناسان و همچنين تبديل اين شهر زيرزميني به يک گردشگاه و مکان توريستي ، بايد براي جلوگيري از نشت فاضلاب اقداماتي انجام گيرد .
منبع:ماهنامه ي بين المللي هنر پارسي ،شماره17
/س

تعداد دفعات مشاهده شده : 113 - سه شنبه 10 آذر 1388 و ساعت 17:43:55 - نظرات ( 0 )

نویسنده : مدیریت

موضوعات این مطلب :

فرهنگ و انديشه,گردشگري

تگ های این مطلب :

زيرزميني ,ايجاد ,طبقات ,معماري ,شهرهاي ,کانال ,باستان ,فاضلاب ,تاريخي ,شناسان ,علاوه ,شهرها ,دوران ,پاياب ,پايين ,عمودي ,مرتبط ,زيرزمين ,شهر زيرزميني ,شده است ,نوش آباد ,ايجاد شده ,اين شهر ,زيرزميني نوش ,باستان شناسان ,شده اند ,اين شهرها ,زمين ايجاد ,شهرهاي زيرزميني ,سطح زمين ,ساخت چنين شهري ,نوش آباد براي ,سطح زمين ايجاد

فرهنگ و انديشه

  • گردشگري و فراهم سازي زمينه هاي وحدت اسلامي

  • نخستين جهان گردان غرب در دوره ي اسلامي

  • فراگيري و نشر دانش و گردش اسلامي

  • جاذبه هاي گردشگري ايران اسلامي

  • نمونه ها و الگوها گردشگري در قرآن

  • مشروع بودن صنعت جهان گردي

  • نقش گردش گري در تمدن اسلام

  • تاملاتي در موسيقي

  • هيأت هاي مذهبي؛ نهادهاي اجتماعي

  • آثار تاريخي و مذهبي کرمان

  • حكمت متعاليه و هويت جامعه

  • مطالعه، يک هنر است

  • مراسم باستاني پيرشاليار

  • طبيعت بکر ... درياچه ي اُوان

  • شهرهاي زيرزميني هنر معماري اجداد ايراني

ادامه مطالب...

گردشگري

  • گردشگري و فراهم سازي زمينه هاي وحدت اسلامي

  • نخستين جهان گردان غرب در دوره ي اسلامي

  • فراگيري و نشر دانش و گردش اسلامي

  • جاذبه هاي گردشگري ايران اسلامي

  • نمونه ها و الگوها گردشگري در قرآن

  • مشروع بودن صنعت جهان گردي

  • نقش گردش گري در تمدن اسلام

  • آثار تاريخي و مذهبي کرمان

  • مراسم باستاني پيرشاليار

  • طبيعت بکر ... درياچه ي اُوان

  • شهرهاي زيرزميني هنر معماري اجداد ايراني

  • مجموعه کاخهاي سلطنتي

  • بقعه ي شيخ صفي الدين اردبيلي

  • نطنز: مجموعه بناها

  • بناهاي تاريخي و مذهبي مشهد مقدس

ادامه مطالب...

تغییر سایز محتوای مطالب

کوچیک - متوسط - بزرگ

نشانه ها

Cloob google yahoo Delicious BalaTarin FaceBook add Bookmark FriendFeed

جدیدترین مطالب

  • همايش منطقه اي بررسي الزمات اصلاح...

  • فصل نامه علمي و پژوهشي زمين منتشر...

  • اجراي نوازيست در ايستگاه هاي مترو...

  • سامانه دانشگاه ازدواج جوانان افتت...

  • پزشک خانواده از راهکارهاي مهم اصل...

  • خدمات پرستاري سير تخصصي شدن را طي...

  • پماد رنتوئين براي درمان بيماريهاي...

  • مراکز پژوهشي در پژوهشگاه ژنتيک اف...

  • تعيين سخنگو براي وزارت بهداشت...

  • سرانه درمان ايرانيان در سال 89 دو...

  • دانشكده مجازي ازدواج جوانان افتتا...

  • سردرد و سرگيجه رايج‌ترين عوارض مص...

  • مراسم روز جهاني گلوكوم برگزار شد...

  • چهارمين شماره نشريه مهندسي برق و ...

  • لايحه جامع منابع طبيعي به نفع ارا...

تبلیغات متنی

ایران وب دات کام

وب سایتی سرشار از اخبار کشور و خارج از کشور

www.iranveb.com

ایران وب دات ارگ

وب سایتی سرشار از اخبار کشور و خارج از کشور

www.iranveb.org

ایران وب دات ای ار

وب سایتی سرشار از اخبار کشور و خارج از کشور

www.iranveb.ir

wnc.ir

وب سایتی سرشار از اخبار کشور و خارج از کشور

www.wnc.ir
Powered By Iranveb.net